Doğu Akdeniz Kıyıdaş Ülkelerin Güvenlik Politikaları: İsrail

GİRİŞ

Doğu Akdeniz Havzası son yıllarda mücadele sahasına dönüşmüştür. Bu mücadelenin temel nedeni deniz alanlarının barındırdığı enerji rezerv kaynakları başta olmak üzere, kıyı ülkelerinin Münhasır Ekonomik Bölge belirleme politikaları çerçevesinde atmış oldukları adımlardır. Bu enerji rezervlerinden olan hidrokarbon kaynakları bölgedeki ülkelerarası gruplaşmaların ana nedenlerinden biridir. Bu gruplaşmalar ve enerji kaynakları küresel güçlerin ve uluslararası aktörlerin ilgisini bölgeye çekmektedir.

Doğu Akdeniz’e kıyısı olan her ülke var olan koşullardan maksimum kar elde etmeye çalışmaktadır. Bölge ülkelerinin bu çabaları ve birbirleri arasında artan gerginlikleri, son yıllarda küresel bir şekilde dünyanın ilgi odağı haline gelmiştir. Aynı zamanda Doğu Akdeniz’e kıyıdaş olan devletler arasında var olan sorunları da farklı boyutlara çıkartmıştır. Kıyıdaş ülkeler tarafından ikili olarak imzalanan Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) Anlaşmaları, anlaşmayı imzalayan ülkelerin ikili ilişkilerini geliştirirken, yeni gruplaşmaların da önünü açmıştır. Anlaşmaya itirazı olan ülkeler nezdinde de bölgedeki tansiyonun artmasına neden olmuştur. Ayrıca ülkeler tarafından tek taraflı olarak ilan edilen Münhasır Ekonomik Bölge alanları da bu gerginliğin başlıca sebepleri arasındadır. MEB imzalayan ya da MEB ilanında bulunan ülkelerin, bu alanlarda yapmış oldukları keşif, sondaj ve akabindeki üretim çalışmaları zaman zaman bölgede gerginliği arttırmıştır. Bu enerji çalışmaları sonucunda bölgedeki enerji dengeleri değişmiş olup işbirlikleri kurulmuştur.

Doğu Akdeniz’deki deniz alanlarıyla geçmişten beri aktif olarak ilgilenen İsrail Devleti, 2011 yılında BM’ye bildirip ilan etmiş olduğu MEB sınırları içerisinde bu tarihten çok daha önce yapmış olduğu sondaj çalışmaları sonucunda bölgede gaz alanlarının farkına varmıştır. Yapılan sondaj çalışmaları ve sonrasında keşfedilen gaz sahaları, İsrail enerji politikalarını kökten değiştirmiş olup enerji konusunda İsrail Devleti’ni ihraç eden ülke konumuna getirtmiştir. Keşfetmiş olduğu gaz sahalarındaki doğal gazı, Amerikalı bağımsız enerji şirketi Noble Energy şirketi ve İsrail’li bağımsız enerji şirketi Delek Group başta olmak üzere yerli ve yabancı şirketler aracılığıyla araştırıp üretimini yapmaktadır. Çıkartmış olduğu ve çıkartmayı düşündüğü doğal gazı Avrupa pazarına ve bölge ülkelerine ihraç etmek için projeler planlayan İsrail Devleti bu konuda bölgede yeni ortaklıklar kurmuştur.

Doğu Akdeniz, geçmişten beri  jeopolitik konumundan dolayı İsrail için bölge ülkelerine göre çok daha farklı bir öneme sahip olmuştur. Komşu olduğu ülkelerin politik yapısı ve bu ülkelerle olan geçmişteki negatif ilişkilerinden dolayı, kurulduğundan beri Doğu Akdeniz enerji ve ulaşım bakımından  İsrail için aktif ve başat bir çıkar yol olmuştur. Bu durum İsrail’in Doğu Akdeniz’deki uzun soluklu faaliyetlerini açıklar mahiyettedir. İsrail’in çevresini saran Arap Dünyası ile geçmişten beri karşılıklı olarak birbirlerini hasım gören tavırları ve buna yönelik yapısı, kendisinin nasıl üst düzey bir ‘güvenlik devleti’ olduğunun sebebi olarak görülebilir.

Kurulduğundan bu yana bölgede etkin bir güç olarak görülebilecek İsrail Devleti, sahip olduğu  askeri güç ile de bölgede önemli rol  üstlenmektedir. Son yıllarda uluslararası alanda etkisini gitgide arttıran İsrail, etkili dış politikası ile beraber Doğu Akdeniz’deki enerji faaliyetleri bakımından en etkin ülkelerdendir.

İÇİNDEKİLER

  1. ÖZET
  2. GİRİŞ
  3. ENERJİ
    1. İsrail’in Doğu Akdeniz’deki Sondaj Çalışmaları
    2. İsrail ve Doğu Akdeniz’deki Münhasır Ekonomik Bölgesi
    3. İsrail’in EASTMED Boru Hattı Projesi ile İlişkisi
    4. İsrail’in Enerji Varlığı
    5. İsrail’in Teknoloji Varlığı Bakımından Enerji Çıkarabilme Durumu
  4. JEOPOLİTİK
    1. İsrail’in Genel Jeopolitiği
    2. Doğu Akdeniz Bağlamında İsrail-Türkiye İlişkileri
    3. İsrail-Libya İlişkileri
    4. İsrail-AB İlişkileri
    5. İsrail-Kıbrıs İlişkileri
      1. İsrail-GKRY İlişkileri
      2. İsrail-KKTC İlişkileri
  5. GÜVENLİK
    1. İsrail’in Güvenlik Vizyonu
    2. İsrail’in Doğu Akdeniz’deki Güvenlik Politikaları
    3. İsrail’in Doğu Akdeniz’deki Askeri Varlıkları
    4. İsrail-NATO İlişkileri
  6. SONUÇ
  7. KAYNAKÇA
Diğer Raporlar

RAPOR | Türkiye-Birleşmiş Milletler (BM) İlişkileri: Ortak Çıkar ve Uyuşmazlık Alanları

ÖZET 2002 yılından günümüze Türk dış politikasının seyri ve temel dinamikleri değerlendirildiğinde üç farklı dönemden ...
Daha Fazlasını Oku

RAPOR | Doğu Akdeniz Kıyıdaş Ülkelerin Güvenlik Politikaları: İsrail

GİRİŞ Doğu Akdeniz Havzası son yıllarda mücadele sahasına dönüşmüştür. Bu mücadelenin temel nedeni deniz alanlarının ...
Daha Fazlasını Oku

RAPOR | Doğu Akdeniz Kıyıdaş Ülkelerin Güvenlik Politikaları: Lübnan

GİRİŞ Medeniyetler, dünya tarihinin her safhasında su kaynaklarının bol olduğu yerlerde varlık göstermiş ve buralarda ...
Daha Fazlasını Oku

RAPOR | İbrahim Anlaşmasının Jeopolitik Sonuçları

GİRİŞ Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn’in Ağustos/Eylül 2020 aylarında İsrail ile diplomatik ilişkilerini normalleştirme kararı ...
Daha Fazlasını Oku

RAPOR | Koronavirüs Salgını ve Küresel Etkileri

Bu çalışmada, olaylar ana hatlarıyla kronolojik olarak incelenip özellikle salgında ismi, vaka ve ölüm sayıları ...
Daha Fazlasını Oku

Bizden Haberdar Olun

Mail aboneliği başlatmak için mail adresinizi bizimle paylaşabilirsiniz.
Paylaş
Etkinlik Takvimi
Ağustos

Eylül 2021

Ekim
Pzt
Sal
Çar
Per
Cum
Cmt
Paz
30
31
1
2
3
4
5
Etkinlikler için Eylül

1st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

2nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

3rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

4th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

5th

Etkinlik Yok
6
7
8
9
10
11
12
Etkinlikler için Eylül

6th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

7th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

8th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

9th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

10th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

11th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

12th

Etkinlik Yok
13
14
15
16
17
18
19
Etkinlikler için Eylül

13th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

14th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

15th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

16th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

17th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

18th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

19th

Etkinlik Yok
20
21
22
23
24
25
26
Etkinlikler için Eylül

20th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

21st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

22nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

23rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

24th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

25th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

26th

Etkinlik Yok
27
28
29
30
1
2
3
Etkinlikler için Eylül

27th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

28th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

29th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

30th

Etkinlik Yok

Diplomatik İlişkiler ve Politik Araştırmalar Merkezi

Center for Diplomatic Affairs and Political Studies

‎مركز الشؤون الدبلوماسية والدراسات السياسية

Centre des Affaires Diplomatiques et des études Politiques

Центр дипломатических отношений и политических исследований

外交事务与政治研究中心

Back to top of page