Küresel Salgın: “Koronavirüs” Derken?

01.06.2020

Küresel salgının etkilerini hissetmeye başladığımız günden bu yana çoğumuz kendimizde, çevremizde, ülkemizde ve dünyada olup bitenleri zorlanarak da olsa anlamaya ve anlamlandırmaya çalışıyoruz. 

Son üç aydır “koronavirüs” sözcüğü hayatımızın merkezinde biz çevresinde bir hayat kurduk neredeyse… Dilimizde “koronovirüs” sözcüğü sabit, diğer sözcüklerle ilişkilendirebildiğimiz ölçüde konuşabildiğimiz kadar konuşuyoruz… Hayat artık “koronavirüs” sözcüğü etrafında dönüyor adeta… Tüm kapıları açıp kapatabilme özelliğine sahip sihirli bir anahtara dönüştü dilimizde! 

Bireylerden, devletlere gündemimizi belirliyor, söylemlerimizi, davranışlarımızı şekillendiriyor, politikalarımıza, eylem ve uygulama araçlarımıza yön veriyor… Gelecekle ilgili olumlu, olumsuz hemen her tartışmamızın ana eksenini oluşturuyor… 

Yazılan pek çok makalenin başlangıcı, pek çok konuşmanın girişi, pek çok eylemin nedeni ve meşruiyet aracı, pek çok dönüşümün tetikleyicisi ve hızlandırıcısı,  pek çok yeni girişimin sebebi,  pek çok kaybın müsebbibi… Kimse karşısında duramıyor, kafa tutamıyor, dilimizi terk edeceği bir gün olacak mı, olacaksa o gün ne gün onu da bilemiyor… 

Aslında dünya üzerinde hangi dili konuşursak konuşalım birçoğumuz için görünürde benzer şeyleri ifade ediyor gibi gözükse de, aslında ne kadar da farklı duygunun, düşüncenin, durumun, bağlamın sembolü olarak çıkıyor karşımıza “koronavirüs” sözcüğü…

Bugün geldiğimiz noktada söz konusu sözcük neyi temsil ediyor, neleri aklımıza getiriyor, hangi referans noktalarına karşılık geliyor, ne kadar objektif, ne kadar adil, ne kadar orantılı kullanılıyor, gerçekten çoğumuzun yüklediği kadar büyük bir “gerçekliğe” tekabül ediyor mu, yoksa “gerçekte olduğunun yanında”  yüklediğimiz anlam az mı kalıyor  gibi birçok sorunun cevabı çoğumuz için çok farklı… 

Şimdi bir düşünelim… “Koronavirüs” geçirenler, yakınları “koronavirüse” yakalananlar, ya da yakınlarını “koronavirüs” nedeniyle kaybedenler nasıl cevaplar verir acaba bu sorulara? Ya bu süreçte iş yükleri sınırları zorlayan sağlık çalışanları, kuryeler, market çalışanları ve büyük bir özveriyle evde kalmaya devam eden 65 yaş üstü ve 20 yaş altı bireyler… Devlet adamları, beyaz yakalılar, küçük işletme sahipleri, işçiler, emekliler… Anneler, babalar, çocuklar… Sanatçılar, yazarlar, şairler… Öğretmenler, öğrenciler… Sizler bu listeyi istediğiniz kadar uzatılabilirsiniz… Bu gibi çok değişkenli durumlarda “normal koşullar altında” yapamayacağımız için genelleme yapmak çok zor tabii… Anlamlı bir sonuca varabilmemiz için kişisel özellikler ve çoğu zaman toplumda aynı anda farklı rollere sahip olma halimiz başta olmak üzere daha pek çok girdiyi değerlendirmek elbette gerekli ama “farkındalık” için bu kadarı bile yetmez mi?

Nitekim süreç biraz ilerleyip, normalleşmenin adımları hızla atılırken “koronavirüs” sözcüğüne ilişkin yukarıda bahsi geçen sorulara cevap olarak verilebilecek ne kadar çok şey biriktirmişiz farkındasınız değil mi?

“Koronavirüs” sözcüğü küresel ölçekte hemen hepimiz için öncelikle el hijyeni, fiziksel mesafe ve maske demek… Soğuk hastane odaları, koruyucu beyaz tulumlar, alınan tedbirler, dünyanın dört bir yanından gelen “koronavirüs” hastalarının üzücü, yalnız ve çaresiz fotoğrafları/videoları, günlük test, vaka, vefat ve iyileşen sayıları, sağlık çalışanlarının özverili çalışmaları, liderlerin virüsle mücadele çabaları, TV’lerde içeriği ve katılımcıları bir anda tamamen değişen açık oturumlar, “koronavirüsün”  herkese eşit davrandığını kanıtlarcasına “toplum tarafından tanınan kişilerin” virüse yakalandığına dair yazılı ve görsel medyada  yer alan haberleri… 

Temel ihtiyaçları karşılama çabaları, market kuyrukları, tuvalet kâğıtları ile sembolleşen market alışverişleri, ”Evde Kal” çağrıları, sokağa çıkma ve seyahat kısıtlamaları, işyerlerinin, okulların kapatılması, ibadet yerlerinde toplu ibadetin askıya alınması, futbol başta olmak üzere her türlü spor faaliyetinin durdurulması, balkonlardan gerçekleştirilen dayanışma aktiviteleri… 

Çeşitli platformlar üzerinden yapılan canlı yayınlar, uzun telefon görüşmeleri,  sosyal medya paylaşımları, zoom başta olmak üzere web tabanlı seminerler (webinarlar), toplantılar ve dost sohbetleri için kullanılan dijital uygulamalar, hemen her düzeyde, her konuda dijital ortama taşınan eğitim, sergi, gösteri, defile, müze, konser, tiyatro, festival, kutlama… Dijital alışveriş, dijital bankacılık vs. vs.

“Koronavirüs” sözcüğü hayatımıza girmeden önce protein ağırlıklı ketojenik diyetler sebebiyle eve ekmek sokmayanların hızla evde ekmek yapmaya başlamaları, makarna ve ekmek başta olmak üzere eskiye inat altı çizilen karbonhidrat yüklemeleri, eve taşınan spor salonları, kuaförler, berberler, restoranlar, pasta, börek, çörek atölyeleri… Yapılan yemekler, unlu mamuller, yoğurtlar… Paylaşılan onlarca tarif… İlk denemelerde heba olan onlarca malzeme…

Okunan ve yazılan kitaplar, makaleler, seyredilen filmler, diziler… Çekimi evlerde ya da daha kısıtlı mekân, kişi sayısı ve sürelerde gerçekleşen diziler, programlar, video klipler… Günün ruhuna uygun yazılan ve söylenen şarkılar… Yine günün getirdikleriyle gözden geçirilmiş reklâmlar, tanıtımlar, bildirimler, kurgulanmış ve hazır olarak sunulmuş hayaller… 

Hayatımıza yeni giren onlarca başka sözcük, yeni davranış ve iş yapış biçimleri, yeni yeni tanımaya başladığımız ancak artık gündelik hayatımızı alışkın olduğumuz haliyle yürütmemizi sağlamak için  “olmazsa olmaz” haline gelen araçlar… 

Ekonomi ve sektörler üzerindeki bireysel, ulusal ve küresel etkiler, kayıplar, kazançlar, fırsatlar, alınacak tedbirler, tahmini toparlanma hızı ve süreler… İnsan psikolojisine olası tesirleri… Evle, iş yaşamıyla, aileyle, çevreyle dönüşen etkileşim süreçleri…  

Bireysel, ulusal ve küresel düzeyde yapılan gelecek tartışmaları… “Her şey değişti, değişmedi” çekişmesi, siber güvenlik, biyo güvenlik, gıda güvenliği kavramları… Yüz tanıma teknolojisi, gözetim için tasarlanan vücut içine veya telefon vs.’ye iliştirilen çipler, biyolojik pasaport, profilleme gibi kavramlarla alevlenen hak ihlalleri, kişisel verilerin korunması, birey-devlet ilişkisi hatta “birey-küre” ilişkisi münakaşaları… Toplumdaki dezavantajlı gruplar açısından doğurduğu sonuçlar ve bunların yansımaları… Daha neler ekleyebiliriz bu sayılanlara bir düşünün lütfen… Bir sözcük girdi hayatımıza ve bakın bir anda “neler neler demek oldu” bizler için…

Çağrıştırdığı karmaşık duygulardan bahsetmiyorum bile… Hepimiz kendimize göre tanımlıyoruz yaşadığımız duyguları… Ne çok duygu sığıyormuş bir sözcüğe… Ne çok kapıyı aynı anda açıp, kapatabiliyormuş bir sözcük… Ne çok şeyi aynı anda değiştirip, “aynı” bırakabiliyormuş… Hal böyle olunca da ”koronavirüs” sözcüğü dilimizi terk etmek istese bile, biz artık ondan o kadar kolayca ayrılabilecek miyiz düşünmeden edemiyorum… Yeni bir Stockholm Sendromu sanırım!

Diğer Yazılar

RAPOR | Türkiye-Birleşmiş Milletler (BM) İlişkileri: Ortak Çıkar ve Uyuşmazlık Alanları

ÖZET 2002 yılından günümüze Türk dış politikasının seyri ve temel dinamikleri değerlendirildiğinde üç farklı dönemden ...
Daha Fazlasını Oku

Küresel Salgın ve Biz…

Küresel salgın “öncesi biz” ile “sonrası biz” arasında neler değişti? Kaçımız samimiyetle bu soruyu yanıtlayabilir ...
Daha Fazlasını Oku

Küresel Salgından Sağlık Güvenliğine

Küresel salgın birincil hedef haline getirmek suretiyle en çok “kendimiz ve yakınlarımızın sağlığı” konusunda endişelendirdi ...
Daha Fazlasını Oku

Küresel Salgın: Çevre Güvenliğine İlişkin Değerlendirmeler…

Küresel salgın başka birçok konuda olduğu gibi çevre ile olan ilişkimizi de yeniden ele almamıza ...
Daha Fazlasını Oku

Küresel Salgın: Üniversitelerde Tercih Telaşı

Küresel salgın -ister istemez- hemen hepimizi bugüne kadar “neyi, neden yaptık/yapabildik, ya da yapmadık/yapamadık?” soruları ...
Daha Fazlasını Oku

Bizden Haberdar Olun

Mail aboneliği başlatmak için mail adresinizi bizimle paylaşabilirsiniz.
Paylaş
Etkinlik Takvimi
Ağustos

Eylül 2021

Ekim
Pzt
Sal
Çar
Per
Cum
Cmt
Paz
30
31
1
2
3
4
5
Etkinlikler için Eylül

1st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

2nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

3rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

4th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

5th

Etkinlik Yok
6
7
8
9
10
11
12
Etkinlikler için Eylül

6th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

7th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

8th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

9th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

10th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

11th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

12th

Etkinlik Yok
13
14
15
16
17
18
19
Etkinlikler için Eylül

13th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

14th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

15th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

16th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

17th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

18th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

19th

Etkinlik Yok
20
21
22
23
24
25
26
Etkinlikler için Eylül

20th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

21st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

22nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

23rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

24th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

25th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

26th

Etkinlik Yok
27
28
29
30
1
2
3
Etkinlikler için Eylül

27th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

28th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

29th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

30th

Etkinlik Yok

Konu Başlığı

Konu içeriği

Diğer Yazılar

RAPOR | Türkiye-Birleşmiş Milletler (BM) İlişkileri: Ortak Çıkar ve Uyuşmazlık Alanları

ÖZET 2002 yılından günümüze Türk dış politikasının seyri ve temel dinamikleri değerlendirildiğinde üç farklı dönemden ...
Daha Fazlasını Oku

Küresel Salgın ve Biz…

Küresel salgın “öncesi biz” ile “sonrası biz” arasında neler değişti? Kaçımız samimiyetle bu soruyu yanıtlayabilir ...
Daha Fazlasını Oku

Küresel Salgından Sağlık Güvenliğine

Küresel salgın birincil hedef haline getirmek suretiyle en çok “kendimiz ve yakınlarımızın sağlığı” konusunda endişelendirdi ...
Daha Fazlasını Oku

Küresel Salgın: Çevre Güvenliğine İlişkin Değerlendirmeler…

Küresel salgın başka birçok konuda olduğu gibi çevre ile olan ilişkimizi de yeniden ele almamıza ...
Daha Fazlasını Oku

Küresel Salgın: Üniversitelerde Tercih Telaşı

Küresel salgın -ister istemez- hemen hepimizi bugüne kadar “neyi, neden yaptık/yapabildik, ya da yapmadık/yapamadık?” soruları ...
Daha Fazlasını Oku

Bizden Haberdar Olun

Mail aboneliği başlatmak için mail adresinizi bizimle paylaşabilirsiniz.
Paylaş
Etkinlik Takvimi
Ağustos

Eylül 2021

Ekim
Pzt
Sal
Çar
Per
Cum
Cmt
Paz
30
31
1
2
3
4
5
Etkinlikler için Eylül

1st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

2nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

3rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

4th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

5th

Etkinlik Yok
6
7
8
9
10
11
12
Etkinlikler için Eylül

6th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

7th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

8th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

9th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

10th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

11th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

12th

Etkinlik Yok
13
14
15
16
17
18
19
Etkinlikler için Eylül

13th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

14th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

15th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

16th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

17th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

18th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

19th

Etkinlik Yok
20
21
22
23
24
25
26
Etkinlikler için Eylül

20th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

21st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

22nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

23rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

24th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

25th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

26th

Etkinlik Yok
27
28
29
30
1
2
3
Etkinlikler için Eylül

27th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

28th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

29th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

30th

Etkinlik Yok

Diplomatik İlişkiler ve Politik Araştırmalar Merkezi

Center for Diplomatic Affairs and Political Studies

‎مركز الشؤون الدبلوماسية والدراسات السياسية

Centre des Affaires Diplomatiques et des études Politiques

Центр дипломатических отношений и политических исследований

外交事务与政治研究中心

Back to top of page