Müttefikten Öte: Türkiye ve Katar Birbirini Tamamlayan Uluslar Olabilirler Mi?

27.04.2021

İttifaklar uluslararası sistemin belirgin bir özelliğidir. Yerel oyuncular arasında birden çok ve genellikle de iç içe geçmiş çatışmaların bulunduğu kırılgan Orta Doğu bölgesinde ise daha da belirgin bir hale gelmektedirler.  Bu perspektif yazısı, iki bölgesel aktör olan Katar ve Türkiye arasındaki gelişen işbirliğini ‘birbirini tamamlayan uluslar’ kavramının olası bir örneği olarak ele almaktadır. Bu kavrama uluslararası ilişkiler tahlillerinde bugüne değin nadiren değinilmiştir; ancak bu iki aktör arasında giderek derinleşen ve yoğunlaşan ilişkiler çerçevesinde tartışılmaya başlanması isabetli olacaktır. Kökleri ittifak yazınına dayanmakla birlikte, birbirini tamamlayan uluslar kavramı bir ya da birden fazla ülke arasında sadece geleneksel bir ittifak ilişkisine değil, bundan daha da öte ilişkilere vurgu yapar. Nachmani’nin aktarımına göre birbirini tamamlayan uluslar kavramı, 1950li yıllarda, Türkiye’ye yönelik olarak İsrail’deki politika yapıcılar arasında tartışılmaya başlanmıştır. İsrail’de yapılan tartışmalarda, Türkiye’nin geniş coğrafyası ve insan kaynakları ile nispeten küçük olan İsrail’in gelişmiş endüstriyel ve teknolojik birikimi aynı masaya konularak iki ulus birbirini tamamlayabilirdi (Nachmani 1987). Peki bugün aynı çerçeve Katar-Türkiye ilişkileri için de geçerli olabilir mi? Türkiye ve Katar, Orta Doğu’nun birbirini tamamlayan ulusları olabilirler mi? Müttefikler ile birbirini tamamlayan uluslar arasında ne fark vardır? Bunlara aşağıda değinilecektir.

Tarih boyunca ‘müttefik’ kavramına değişik anlamlar yüklenmiştir. Örneğin 18. yüzyılda, devletler arasındaki ittifaklar genellikle belirli süre ile sınırlı olan çıkar birliktelikleri olarak tanımlanmıştır. 19. yüzyılda ise, ittifaklar bir anlaşma ile resmi olarak düzenlenen ve casus foederis; yani karşılıklı verilen askeri taahhütlerin operasyonel duruma geçirileceği koşulları da içeren güvenlik işbirlikleri olarak anlaşılmıştır. Son zamanlarda ise resmi bir anlaşma ile düzenlememiş olsa bile fiili olarak neredeyse düzenlenmişçesine işleyen ittifakları da içeren daha yumuşak tanımlar yapılmaya başlanmıştır. Buradan hareketle bir müttefiklik ilişkisi kısaca; iki ya da daha çok devletin, daha güvenli olabilmek amacı ile aralarında belirledikleri ortak hedefleri, resmi ya da fiili olarak, ortaklaşa elde etme çabası olarak tanımlanabilir. Bu daha güvenli olma hedefi çerçevesinde devletler uluslararası sistem içerisinde göreli güç dağılımını ya kendi lehlerine ya da hasım olarak algıladıkları diğer devletlerin aleyhine değiştirmeye çalışacaklardır.

Bizden Haberdar Olun

Mail aboneliği başlatmak için mail adresinizi bizimle paylaşabilirsiniz.
Paylaş
Etkinlik Takvimi
Ağustos

Eylül 2021

Ekim
Pzt
Sal
Çar
Per
Cum
Cmt
Paz
30
31
1
2
3
4
5
Etkinlikler için Eylül

1st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

2nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

3rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

4th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

5th

Etkinlik Yok
6
7
8
9
10
11
12
Etkinlikler için Eylül

6th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

7th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

8th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

9th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

10th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

11th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

12th

Etkinlik Yok
13
14
15
16
17
18
19
Etkinlikler için Eylül

13th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

14th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

15th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

16th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

17th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

18th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

19th

Etkinlik Yok
20
21
22
23
24
25
26
Etkinlikler için Eylül

20th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

21st

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

22nd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

23rd

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

24th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

25th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

26th

Etkinlik Yok
27
28
29
30
1
2
3
Etkinlikler için Eylül

27th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

28th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

29th

Etkinlik Yok
Etkinlikler için Eylül

30th

Etkinlik Yok

Diplomatik İlişkiler ve Politik Araştırmalar Merkezi

Center for Diplomatic Affairs and Political Studies

‎مركز الشؤون الدبلوماسية والدراسات السياسية

Centre des Affaires Diplomatiques et des études Politiques

Центр дипломатических отношений и политических исследований

外交事务与政治研究中心

Back to top of page