Türkiye-Yunanistan Güvenlik Algılarında Dönüşüm

14.08.2023

Güvenlik ve güvenlik algıları, ilgili aktörlere ve uluslararası sistemin yapısına göre süreç içerisinde değişiklikler gösterebilir. Bu değişimler Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde açıkça gözlemlenebilir.

Türkiye ve Yunanistan’ın ilişkileri ve birbirlerini algılayış şekilleri birçok faktör tarafından şekillenmiştir.  Türkiye, kuruluş yıllarından itibaren Yunanistan ile ilişkilerinde barışı esas almıştır. İki devlet, II. Dünya Savaşı’na giden süreçte revizyonist devletlere karşı Balkan Antantı içerisinde beraber hareket etmiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra bloklar giderek keskinleşmiştir.  Bu çerçevede ABD komünizmin yayılmasını önlemek için Türkiye ve Yunanistan’ın da dahil olduğu Truman Doktrini ve Marshall Planı gibi projeler geliştirmiştir. İki ülkenin de Kuzey Atlantik Paktı’na (NATO) katılması, iki kutuplu uluslararası sistemde hangi tarafta durduklarının net bir göstergesi olmuştur.

1950’li yıllardan itibaren, iki NATO müttefikinin birbirlerini algılayış şekillerinin merkezine oturacak olan sorunlar şekillenmeye başlamıştır: Kıbrıs ve Ege sorunu. Bu tarihten itibaren özellikle Kıbrıs Türk kamuoyu için bir milli dava haline gelmiştir. 1960 Lefkoşa Anlaşması ile Türkiye, Yunanistan ve İngiltere garantörlüğünde bir Kıbrıs Federal Cumhuriyeti’nin kurulması adadaki gerginliğe çözüm olmamış, Rum tarafının Kıbrıslı Türklere yönelttiği şiddet Türkiye’nin garantörlük hakkını kullanarak 1974’te Kıbrıs’a askeri olarak müdahale etmesi ile sonuçlanmıştır ve bu tarihten itibaren Kıbrıs Sorunu Türk dış politikasının merkezine oturmuştur. Ayrıca Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında Türkiye’ye uygulanan silah ambargosu, Türkiye-Amerika Birleşik Devletleri ilişkilerini de etkilemiştir. Bu silah ambargosu kararında, ABD’deki Rum lobisinin etkisi göze çarpmaktadır.

İki ülke arasındaki gerilimi tırmandıran bir diğer konu da 1970’lerden itibaren baş gösteren Ege Sorunu olmuştur. Yunanistan’ın Lozan Antlaşması’na aykırı olarak silahlandırdığı Ege Adaları, Türkiye’nin Yunanistan’ı bir tehdit olarak algılamasına sebep olmuştur.  Yunanistan’ın kara sularını 12 deniz miline çıkarmak istemesi ise Türkiye’nin “casus belli” yani savaş sebebi olarak nitelendirdiği bir durumdur. Nitekim Yunanistan’ın 12 millik kara suyuna sahip olması, Türkiye’nin açık denizlere doğrudan çıkışını engellemektedir. Ancak 1986’da Turgut Özal Hükümeti ile başlayan Davos Süreci ikili ilişkilerin diyalog ve iş birliği ile onarılmasını hedeflemiştir, Özal’ın bu tercihinde Türkiye’nin Avrupa Ekonomik Topluluğu’na üye olma isteğinin de etkisi vardır. Bu diyalog süreci, sorunların tam anlamıyla çözümlenmesi ile sonuçlanmamıştır.

1990’lar boyunca Yunanistan, güvenlik tehdidi olarak algıladığı Türkiye’nin dış politikasında sorunlar yaşadığı ülkelerle yakın ilişkiler kurmaya ve terör örgütü PKK üzerinden de strateji kurmaya çalışmıştır. Bu dönemde Ege Sorunu ve petrol arama faaliyetleri devam etmiş ve nihayet tırmanan gerilim, Kardak Krizi ile iki ülkeyi savaşın eşiğine getirmiştir.

Bizden Haberdar Olun

Mail aboneliği başlatmak için mail adresinizi bizimle paylaşabilirsiniz.

    Paylaş
    Etkinlik Takvimi
    Mayıs

    Haziran 2024

    Temmuz
    Pzt
    Sal
    Çar
    Per
    Cum
    Cmt
    Paz
    27
    28
    29
    30
    31
    1
    2
    Etkinlikler için Haziran

    1st

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    2nd

    Etkinlik Yok
    3
    4
    5
    6
    7
    8
    9
    Etkinlikler için Haziran

    3rd

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    4th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    5th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    6th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    7th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    8th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    9th

    Etkinlik Yok
    10
    11
    12
    13
    14
    15
    16
    Etkinlikler için Haziran

    10th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    11th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    12th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    13th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    14th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    15th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    16th

    Etkinlik Yok
    17
    18
    19
    20
    21
    22
    23
    Etkinlikler için Haziran

    17th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    18th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    19th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    20th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    21st

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    22nd

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    23rd

    Etkinlik Yok
    24
    25
    26
    27
    28
    29
    30
    Etkinlikler için Haziran

    24th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    25th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    26th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    27th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    28th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    29th

    Etkinlik Yok
    Etkinlikler için Haziran

    30th

    Etkinlik Yok
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7

    Diplomatik İlişkiler ve Politik Araştırmalar Merkezi

    Center for Diplomatic Affairs and Political Studies

    ‎مركز الشؤون الدبلوماسية والدراسات السياسية

    Centre des Affaires Diplomatiques et des études Politiques

    Центр дипломатических отношений и политических исследований

    外交事务与政治研究中心

    Back to top of page